عصر رکود و ایستایی تمدن اسلامی : تمدن اسلامی بعد از یک دوره نمایش اقتدار از قرن چهارم هجری به بعد از حرکت باز ماند در انحطاط تدریجی تمدن اسلامی عوال متعددی موثر بود
 1-     عوامل درونی : یک : ضعف خلافت اسلامی دو: خود کامگی و استبداد سه : اشرافیگر و فساد درباریان چهار : انحطاط اخلاقی حکومت اسلامی پنج: جنگ های داخلی شش: تجزیه امپراطوری اسلامی هفت : آشفتگی جهان اسلام
 -  نتایج عوامل درونی : از جمله کسادی بازار علم و دانش  ، فرار اندیشمندان عرصه علم ، انفعال فرهیختگان عرصه علم و ... 
2 - عوامل بیرونی : یک : رومیان دو : صلیبیان
 علل بروز جنگ های صلیبی : 1-     انگیزه دینی و مذهبی 2-     اوضاع آشفته اروپا و مغرب زمین 3-     حریک عواطف مسیحیان با دعاوی کذب 4-     دلایل اقتصادی 5-     هرج و مرج داخلی جهان اسلام 
نتایج نامطلوب جنگ های صلیبی : 1-     اختلاط نژادی 2-     رونق فساد اجتماعی 3-     تخریب شهر های اسلامی 4-     قتل عام عمومی نتایج حمله مغولان 1-     ویرانی و تاراج شهر ها 2-     انهدام کانون های علمی 3-     ویرانی آبادی ها و نابودی نظام آبیاری